Nietolerancje pokarmowe u dzieci

Ocena okazji0
Ocena okazji0

Dziecko na jakiś składnik w pożywieniu nie reaguje dobrze? Pojawiają się różnego rodzaju objawy? To może być nietolerancja pokarmowa, której nie należy bagatelizować. Postawienie prawidłowej diagnozy jest bardzo ważne, ponieważ umożliwi rozpoczęcie leczenia oraz poprawę samopoczucia i stanu zdrowia dziecka. Jak wykryć taką nietolerancję i czy jest tym samym, co alergia pokarmowa?

Alergia i nietolerancja pokarmowa – to nie to samo!

Chociaż te pojęcia często bywają mylone… Ta pomyłka może wynikać z faktu, że wiele objawów alergii i nietolerancji może się ze sobą pokrywać. W wielu przypadkach (szczególnie u dzieci) pojawiają się problemy z układem pokarmowym (np. bóle brzucha, biegunki, wzdęcia, nudności), a często też bóle głowy, zmiany skórne czy wypryski.

Podłoże nietolerancji pokarmowych i alergii jest związane z układem odpornościowym i jego nieprawidłową reakcją, jednak wywołują je różne przeciwciała. Nietolerancje pokarmowe bardzo często (a np. trwała nietolerancja glutenu – zawsze) wiążą się też ze zmianami obecnymi w genach i nie mogą wtedy minąć.

Warto zwrócić także uwagę na różny czas wystąpienia objawów: przy alergii przeważnie mogą one wystąpić nawet po kilkunastu-kilkudziesięciu minutach (jednak nie jest to regułą), a przy nietolerancji – z opóźnieniem. W zależności od tego, czy u dziecka obecna jest nietolerancja czy alergia, inne będzie też leczenie. Postawienie prawidłowej diagnozy jest więc kluczowe dla stanu zdrowia malucha.

Trwała nietolerancja glutenu – celiakia

To choroba o podłożu genetycznym i autoimmunologicznym, która polega na nietolerancji produktów zawierających przede wszystkim pszenicę, żyto i jęczmień, ponieważ obecny jest w nich gluten. Organizm chorej osoby nie potrafi tego składnika strawić, a zamiast tego występuje nieprawidłowa reakcja, która wiąże się z degradacją kosmków jelitowych.

Kosmki to natomiast małe wypustki w jelitach, które uczestniczą w przyswajaniu substancji odżywczych z pożywienia czy leków. W konsekwencji dochodzi do niedoborów, a nawet niedożywienia organizmu. Oprócz wyżej wymienionych objawów nieleczona celiakia może powodować u dziecka np. problemy ze wzrostem i przybieraniem na wadze, kłopoty z koncentracją i nauką, afty w jamie ustnej czy anemię.

Trwała nietolerancja glutenu może wywoływać też szereg innych problemów w dalszym życiu, włącznie z depresją, niepłodnością czy nawet większym ryzykiem nowotworu. Niestety jedynie 5% chorych ma świadomość obecności tej choroby [1]. W przypadku celiakii nie wystarczy jedynie ograniczenie glutenu – konieczna jest całkowita eliminacja, a dieta musi być utrzymana do końca życia, by zapobiec degradacji kosmków jelitowych.

Nietolerancja laktozy – cukru mlecznego

Ten składnik jest obecny przede wszystkim w mleku i jego przetworach. Laktoza trawiona jest z udziałem enzymu laktaza. Spadek jego aktywności najczęściej wiąże się z obecnością pewnego wariantu genu LCT. Mówimy wtedy o pierwotnej nietolerancji laktozy, która może dotyczyć nawet 37% Polaków [2]. Zdolność trawienia cukru mlecznego może być obniżona również z powodu innych czynników, np. po popularnej jelitówce, po długotrwałym stosowaniu antybiotyków czy w wyniku celiakii. Te dwie nietolerancje często bowiem idą ze sobą w parze.
Gdy nietolerancja laktozy nie jest związana ze zmianami w genach, może być odwracalna – dlatego wtedy eliminacja tej substancji niekoniecznie będzie stała. Przy pierwotnej nietolerancji laktozy niezbędne jest jednak ciągłe stosowanie tego rodzaju diety.

Jak wykryć nietolerancję pokarmową – celiakię i nietolerancję laktozy?

Warto przede wszystkim wiedzieć, że obie te nietolerancje (gdy mówimy o trwalej nietolerancji glutenu i pierwotnej nietolerancji laktozy) mają swoje źródło w genach. Badanie DNA jest więc jedynym, które może je wykluczyć lub wskazać na obecność predyspozycji do zachorowania. A gdy dziecko już jest na diecie eliminującej jakiś składnik? Na wynik testów genetycznych nie ma to żadnego wpływu.

Diagnostykę warto rozpocząć jak najszybciej, żeby uwolnić dziecko od przykrych dolegliwości i uchronić przed ewentualnymi powikłaniami – szczególnie niebezpieczne są te związane z nieleczoną celiakią.

Źródła:
[1] M. Pawlaczyk, S. Milewska, A. Rokowska-Waluch, K. Korzeniowska, Leczenie dietetyczne w celiakii i opryszczkowatym zapaleniu skóry, „Farmacja Współczesna” 2012, 5, s. 10.
[2] P. Zatwarnicki, Nietolerancja laktozy – przyczyny, objawy, diagnostyka, „Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne”, 2014, t. 4, nr 3, s. 273 – 276.
Autor: www.zdrowokolorowo.pl
Zdjęcie: © Oksana Kuzmina/123rf.com


BĄDŹ NA BIEŻĄCO. NIE PRZEGAP ŻADNEJ PROMOCJI
Wierzymy, że serwis Rabatek.net pozwoli Tobie zaoszczędzić pieniądze na zakupach dla dzieci i domu. Mamy nadzieję, że zostaniesz z nami na dłużej i dołączysz do rabatkowej społeczności w mediach społecznościowych:

Rejestracja Nowego Użytkownika
Resetuj Hasło